Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından paylaşılan güncel kayıtlar, Dünya’nın yörüngesinde biriken insan kaynaklı enkaz kütlesinin 17 bin ton barajını aştığını ortaya koydu. Görev dışı kalan uydular ile roket kalıntılarından oluşan bu devasa atık tabakası, gelecekte icra edilecek uzay operasyonları açısından ciddi bir tehdit unsuru haline geliyor.
Mevcut gözetleme altyapıları vasıtasıyla yörüngede yer alan 46 binden fazla yapay cisim anlık olarak izlenebiliyor. Faal durumdaki uydu sayısı yaklaşık 16 bin düzeyindeyken, takip sistemlerinin sınırlarını aşan küçük ebatlı atıklar hesaba katıldığında toplam parça sayısının çok daha geniş bir boyuta ulaştığı bildiriliyor.
Milyonlarca Tehlikeli Parça Yüksek Hızla Dolaşıyor
ESA’nın modelleme çalışmalarına göre, uzay boşluğunda 10 santimetrenin üzerinde tahminen 68 bin 450 adet nesne bulunuyor. Çapı 1 ila 10 santimetre arasında değişen atıkların sayısının 1,5 milyona ulaştığı, 1 santimetreden daha küçük cisimlerin ise yüz milyonları bulduğu hesaplanıyor. İlgili kalıntılar son derece yüksek hızlarda yol aldığından, en ufak bir parçacık dahi aktif uzay araçlarına çarptığında kritik hasarlara yol açabiliyor.
ClearSpace-1 Projesiyle Aktif Temizlik Başlatılacak
Giderek artan riskleri bertaraf etmek isteyen ajans, yeni atıkların oluşumunu engellemenin yanı sıra mevcut enkazı yörüngeden kaldırma hedefiyle ClearSpace-1 projesini yürütüyor. Bu görev çerçevesinde ömrünü tamamlamış bir uzay aracının yakalanarak kontrollü biçimde atmosfere sokulması ve imha edilmesi amaçlanıyor. Ajans bünyesinde ayrıca uyduların kullanım sürelerini uzatacak, yörüngede onarım ve taşıma sağlayacak sistemler üzerinde çalışılıyor.
Uzman değerlendirmelerinde öne çıkan en büyük çekincelerden birini ise zincirleme çarpışma olasılığı oluşturuyor. Yaşanabilecek tek bir temasın binlerce yeni enkaz parçası doğurabileceği ve bu parçaların diğer sistemleri de etkileyerek tehlikeyi katlayabileceği ifade ediliyor. Bu doğrultuda yörüngedeki çöplerin aktif biçimde toplanması zorunlu bir adım olarak görülüyor.
