CGTN ile Çin Renmin Üniversitesi ortaklığında 48 ülkeden 13 bin 707 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, katılımcıların yüzde 74,6’sının Şanghay İş Birliği Örgütü’nün küresel yönetişimde pragmatik bir iş birliği zemini sunduğunu düşündüğünü ortaya koydu. 25. yılını geride bırakan örgütün çok taraflı ilişkilerdeki rolü geniş kitlelerce destekleniyor.
Yeni Çağda Uluslararası İletişim Enstitüsü (Institute for International Communication in the New Era) aracılığıyla düzenlenen 2026 Şanghay İş Birliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi araştırması, 18 yaş ve üzeri nüfusun demografik yapısı gözetilerek yapıldı. Kuruluşundan bu yana geçen çeyrek asırda Çin ile diğer üye ülkeler arasındaki toplam ticaret hacmi 2001 senesindeki 12,1 milyar USD seviyesinden 2025 yılında 523,5 milyar USD düzeyine ulaştı. Çin Kırgızistan Özbekistan Demir Yolu, ŞİÖ Kalkınma Bankası ve Çin Orta Asya Gaz Boru Hattı gibi stratejik altyapı girişimleri de bu süreçte hız kesmeden ilerledi.
Küresel Güney ve Çok Kutuplu Yönetişim Vurgusu
Ankete ŞİÖ üyesi ve diyalog ortağı coğrafyalardan dahil olanların yüzde 75,4’ü, karşılıklı güven ve ortak kalkınmayı esas alan Şanghay Ruhu ilkelerinin sağlam bir zemin oluşturduğunu kaydetti. Katılımcıların yüzde 71,7’si örgütün Küresel Güney ülkelerinin temsil gücünü yükselttiğini ve adil bir uluslararası yapıya katkı sağladığını belirtti. Örgütün artan nüfuzunun ticaretin kolaylaştırılması, finansman iş birlikleri ile turizm ve kültürel etkileşim alanlarında yoğunlaştığı ifade edildi.
Kurucu aktörlerden Çin’in ŞİÖ coğrafyasındaki tüm sektörlere yönelik doğrudan yatırımları 2025 yılı itibarıyla 3,3 milyar ABD doları kaydetti. Enerji, madencilik, altyapı, otomotiv ve kimya sektörlerine yayılan bu sermaye akışına ek olarak kurulan 30’u aşkın ticari bölge, yerel istihdamı ve sanayi kapasitesini güçlendirdi. Araştırmada yer alan kişilerin yüzde 76,2’si Kuşak ve Yol Girişimi’nin bütünleşik kalkınmaya destek verdiğini belirtirken, yüzde 73,5’i Küresel Yönetişim Girişimi’nin (Global Governance Initiative) reform sürecindeki yol gösterici rolüne dikkat çekti.
Geniş coğrafi kapsama ve yüksek nüfusa sahip olan örgütün geleceğine ilişkin beklentilerde ise çok taraflılık öne çıktı. Katılımcıların yüzde 89,6’sı tüm devletlerin küresel kuralların belirlenmesinde eşit koşullarda söz sahibi olması gerektiği yönünde görüş bildirdi. Kamuoyu, ŞİÖ’nün önümüzdeki dönemde özellikle enerji ve altyapı, bölgesel güvenlik mekanizmaları ile iklim değişikliğiyle mücadele alanlarında daha etkin sorumluluk üstlenmesini bekliyor.
