İtalya’nın Alpler eteklerinde kurulu Moena kasabasında ikamet eden yerel halk, Türkçe bilmemelerine karşın 340 yıllık bir geçmişe dayanan Osmanlı mirasını yaşatarak kendilerini Türk olarak tanımlamayı sürdürüyor. Yerleşimde yer alan Türkiye Mahallesi tabelası ve düzenlenen festival, bölgedeki kültürel yaşamı şekillendiriyor.
Moena’nın mevcut kimliğinin temelleri, Osmanlı ordusunun 1683 tarihindeki İkinci Viyana Kuşatması sonrasındaki ricat dönemine dayanıyor. Anlatılara göre çatışmalarda yaralanan “Balaban” lakaplı bir yeniçeri, Alplerdeki bu köye sığındı. Köylülerce tedavi edilen asker, iyileşmesinin ardından yerel bir kadınla evlilik yaparak yerleşti ve halk arasında “El Turco” olarak tanındı.
Yeniçerinin kasaba tarihindeki etkisi, ağır vergiler toplayan derebeylerine karşı köy halkını organize etmesi ve askeri savunma yöntemleriyle bölgeyi müdafaa etmesiyle pekişti. Yaşanan bu hadiselerin ardından kasabada Türk nitelemesi yerel halk için bir simge haline geldi.
Türkiye Mahallesi ve Meydandaki Balaban Ağa Büstü
Kasabanın köklü yerleşim bölgesinin girişinde “Rione Turchia” (Türkiye Mahallesi) tabelası bulunuyor. Sokaklardaki çeşmeler ile taş yapılarda Osmanlı motifleri korunurken, meydandaki tarihi çeşme üzerinde sarıklı ve hilalli Balaban Ağa büstü yer alıyor.
Günlük yaşantılarında İtalyanca ile Ladin dilini kullanan ve Türkçe bilmeyen ilçe sakinleri, kökenleri sorulduğunda şu ifadeyi kullanıyor:
Biz Türk’üz
Kasabanın kültürel takviminde önemli yer tutan bu gelenek, her sene ağustos ayında gerçekleştirilen üç günlük “Festa di Turchia” etkinliğiyle öne çıkıyor. Sokaklar Türk bayraklarıyla süslenirken, ilçe sakinleri geleneksel kıyafetler, fes ve kılıç kuşanarak yeniçeri marşları eşliğinde kutlamalara katılıyor.
