Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel dizel tedarikinde yaşanan darboğazın 2027 senesine kadar sürebileceği konusunda uyarıda bulundu. Kurum, rekor kıran rafinaj marjları ve azalan stokların tetiklediği bu durumun, başta taşımacılık ile sanayi olmak üzere temel sektörlerde maliyetleri yükselterek enflasyonist baskıyı artırdığına dikkat çekti.
Eylül periyodunda varil başına 95 dolar düzeyine yaklaşan dizel rafinaj marjı tarihi rekor kırdı. Reuters kaynaklı bilgilere göre, İran savaşıyla ilişkili saldırı dalgasının rafinerilerdeki operasyonel kapasiteye ve üretime darbe vurması, fiyat sıçramasının başlıca nedeni olarak öne çıktı. Aynı süreçte Rusya ve Orta Doğu çıkışlı toplam dizel sevkiyatının eylül ayında günlük 1,3 milyon varil erimesi, piyasadaki darlığı belirgin şekilde tırmandırdı.
Piyasa dengesini yeniden tesis etmeyi amaçlayan IEA, stratejik rezervlerden 100 milyon varillik ham petrol ile dizelin dolaşıma sokulması için üye ülkeler nezdinde ortak çalışma yürütüyor. Endüstriyel çarkların ve ulaşım ağlarının doğrudan etkilendiği süreçte küresel baskının sürdüğünü kaydeden teşkilat, piyasa raporunda şu değerlendirmeye yer verdi:
IEA, rekor seviyelere çıkan dizel fiyatlarının mal maliyetlerini yükselterek reel gelirleri, ekonomik faaliyetleri ve enflasyonu olumsuz etkilediğini belirtti.
Projeksiyonlara göre dünya petrol talebinin 2026 senesinde günlük 2,6 milyon varil gerileyeceği, bu düşüşün yaklaşık yüzde 25’lik bölümünün ise doğrudan dizelden kaynaklanacağı hesaplanıyor. Küresel petrol arzının ise 2026 yılındaki günlük 5,8 milyon varillik düşüşün ardından 2027’de günlük 7,7 milyon varil artarak piyasayı yeniden arz fazlasına taşıması öngörülüyor. Ajans, rafinerilerde yıl sonuna doğru beklenen toparlanmanın stok eğrisini yükseltmeye başlayacağını ancak cari yıl oluşan açığı kapatmaya yetmeyeceğini kaydediyor.
