Rusya’nın Sibirya bölgesinde İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü çalışanı 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova’nın akciğer vebası şüphesiyle yaşamını yitirmesi bölgede geniş çaplı teyakkuz yarattı. Olayın ardından temaslı yaklaşık 200 kişi hızla karantinaya alınırken, ölümün laboratuvar sızıntısından mı yoksa vahşi kemirgenlerden mi kaynaklandığına dair örtbas iddiaları gündeme taşındı.
İlk aşamada genç araştırmacının yüksek güvenlikli laboratuvarda virüs dolu bir deney tüpünü düşürerek hastalığa yakalandığı öne sürülmüştü. Tesis çalışanları ise merkezde cam tüp dahi kullanılmadığını belirterek bu ihtimali reddediyor ve asıl riskin Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesine yapılan çalışma gezisinden kaynaklandığını savunuyor.
Uzmanlar, Buryatya’daki vahşi sincap popülasyonunun veba etkeni olan Yersinia pestis bakterisini doğal olarak taşıdığına dikkat çekiyor. Shipilova’nın arazi çalışmaları sırasında enfekte sincaplar veya bu hayvanlar üzerindeki pireler vasıtasıyla solunum yoluyla bulaşan ölümcül akciğer vebasına maruz kaldığı ihtimali üzerinde duruluyor.
Resmi kayıtlara “sebebi belirsiz zatürre” olarak geçen vefata rağmen binlerce işçinin yaşadığı yerleşimin teyakkuza geçirilmesi ve devlet medyasındaki ilk saha haberlerinin silinmesi Kremlin’e yönelik şüpheleri artırdı. Rus makamlarının bölgede veba vakası bulunmadığı yönündeki açıklamalarına karşın uygulanan sıkı karantina tedbirleri kamuoyundaki soru işaretlerini koruyor.
