Amerika Birleşik Devletleri’nde açıklanan makroekonomik göstergelerin ardından ABD Merkez Bankasının faiz artışlarını erteleyebileceği beklentisi kuvvetlenirken, dünya genelindeki finansal piyasalarda dalgalı bir görünüm hakimiyetini sürdürüyor. Yatırımcılar yarın duyurulacak kritik istihdam raporu öncesinde temkinli hareket ederken, tahvil getirilerindeki yükseliş ve döviz hareketliliği varlık fiyatlamalarında belirleyici rol oynamaya devam ediyor.
Dünya piyasalarının rotasını tayin eden ABD ekonomisi, senenin ikinci üç aylık döneminde yıllıklandırılmış ölçekte yüzde 2,2 oranında büyüme kaydederek yüzde 1,5 düzeyindeki öncü tahminleri geride bıraktı. Tüketim harcamaları ağustosta aylık yüzde 0,9 artış göstererek beklentileri aşarken, kişisel gelirlerdeki artış yüzde 0,2 ile tahminlerin gerisinde kaldı. Öte yandan eylül ayında 90 bin kişilik artış kaydeden özel sektör istihdamı da piyasa öngörülerinin üzerinde gerçekleşti.
Fed’in para politikasında öncelikli göstergelerden olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, ağustos periyodunda aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 3 artış kaydetti. Piyasalarda endeksin aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 3,3 artacağı tahmin ediliyordu. Temmuzdaki artış aylık yüzde 0,1 ve yıllık yüzde 3 olarak kayıtlara geçmişti.
Analistler, ABD’den gelen son verilerin piyasalarda Fed’in politikasında “yumuşak iniş” yapabileceğine dair senaryoyu tekrar güçlendirdiğini belirtti.
ABD’de enflasyon tarafında aşağı yönlü bir hareket olduğunu, diğer taraftan ülke ekonomisinin hala dirençli olduğunu ifade eden analistler, Fed’in yakın zamanda faiz artırmak zorunda kalmayabileceğini söyledi.
Analistler, yarın ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed’in politikalarına ilişkin beklentileri şekillendirecek en önemli veri olduğunu kaydetti.
Açıklanan son veriler ışığında para piyasalarında Fed’in ekim toplantısında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 70 bandından yüzde 38 düzeyine geriledi. Buna karşın ABD’de eylül ayında yükselen dizel fiyatlarının henüz verilere yansımamış olması enflasyon baskılarına dair belirsizliği koruyor. Büyüme ve istihdamdaki direnç uzun vadeli faizlerin yüksek kalacağı endişesini beslerken, risk iştahı üzerindeki baskı devam ediyor.
Tahvil piyasasında yüzde 5,31 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyesini test eden ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,28 seviyesinde, 2002’den bu yana en yüksek nokta olan yüzde 5,65’i gören 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,62 düzeyinde dengelendi. Tahvil getirilerindeki yükselişle güç toplayan dolar endeksi 101,7 seviyesine çıkarak 24 Haziran’dan bu yana en yüksek değerine ulaştı. Emtia cephesinde ons altın yüzde 0,7 artışla 4 bin 184 dolardan alıcı bulurken, aralık vadeli Brent petrolün varili yüzde 1,4 düşüşle 96,6 dolara geriledi.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, eski Fed başkanı Jerome Powell’ın Fed binaları yenileme projesindeki maliyet aşımı nedeniyle Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmeye zorlanması gerektiğini bildirdi.
Diğer taraftan Beyaz Saray’da enerji yatırımlarına ilişkin duyuru yapan Trump, Güney Kore’nin ABD’deki büyük enerji projelerine 200 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığını bildirdi.
Trump, dizel ihracatının yasaklanması seçeneğini değerlendirdiğini ancak bunun benzin fiyatları üzerinde olumsuz etkisinin olabileceğini belirtti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun beş yılı aşkın bir süredir hedefin üzerinde seyrettiğini belirterek, “İş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflediğimiz seviyeye geri döndürme konusundaki kararlılığımı sürdürüyorum.” dedi.
Kurumsal tarafta Fed, bankalara yönelik stres testlerinin şeffaflığını ve kamuya hesap verebilirliğini güçlendirmek, sermaye zorunluluklarındaki dalgalanmayı düşürmek amacıyla hazırladığı düzenlemeleri tamamlayarak yürürlüğe koydu.
Borsalarda Bölgesel Görünüm ve Fiyatlamalar
New York borsası, tahvil faizlerindeki satış baskısının etkisiyle dünü karışık bir seyirle kapattı. Micron Technology’nin beklentileri aşan bilançosu hisselerine seans sonrası işlemlerde yüzde 0,6 artış getirirken; ABD’de 30 yıl vadeli konut kredisi faizleri yüzde 7,3 ile Kasım 2023’ten sonraki en yüksek seviyesine ulaştı. Kapanışta Dow Jones yüzde 0,86 ve S&P 500 yüzde 0,25 gerilerken, Nasdaq yüzde 0,24 yükseldi. Yeni günde ABD endeks vadeli kontratları pozitif bir başlangıç yaptı.
Avrupa borsaları, enerji maliyetlerinin enflasyon endişelerini artırması ve tahvil piyasasını baskılamasıyla dün değer kaybetti. Almanya’da yıllık enflasyon Orta Doğu’daki gerilimlerin enerji fiyatlarına yansımasıyla eylülde yüzde 3,3’e çıkarak Aralık 2023 sonrası zirvesine ulaştı. İngiltere ekonomisi ise ikinci çeyrekte çeyreklik bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 1,4 büyüdü ve piyasada İngiltere Merkez Bankasının faiz artırma ihtimali yüzde 85’e çıktı. Günü FTSE 100 yüzde 0,29, DAX 40 yüzde 0,79, CAC 40 yüzde 0,89 ve FTSE MIB yüzde 0,84 düşüşle tamamladı; vadeli kontratlar yeni güne eksi seyirle başladı.
Asya tarafında ise Fed beklentilerindeki gevşeme ve yarı iletken sektöründeki toparlanma endeksleri yukarı taşıdı. Japonya’da eylül ayı imalat sanayi PMI 54,1 seviyesinde gerçekleşirken, Güney Kore’nin ihracatı yapay zeka odaklı çip sevkiyatlarının etkisiyle yıllık bazda yüzde 83,5 yükseldi. Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9, Kospi endeksi yüzde 1,2 prim yaptı; Çin ve Hong Kong piyasalarında resmi tatil dolayısıyla işlem gerçekleşmedi.
Yurt İçi Piyasalar ve Gündem
Borsa İstanbul’da satışların öne çıktığı dünkü seansta BIST 100 endeksi yüzde 2,79 kayıpla 11.947,18 puandan günü kapattı. VİOP BIST 30 ekim vadeli kontratı ise akşam seansında normal seans kapanışına kıyasla yüzde 0,66 geriledi. Dolar/TL kuru dünü 49,0113 seviyesinde tamamlamasının ardından bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 49,0360 liradan işlem görüyor.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ’ye ait tasfiye halindeki fonlarda mutabakatı sağlanan katılma payı sahiplerine nihai tasfiye bakiyesinden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılmasına onay verdi.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, imalat sanayi PMI, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi PMI başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek gelişmeler şu şekildedir:
10.00 Türkiye, eylül ayı imalat sanayi PMI
10.55 Almanya, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 İngiltere’de BoE Başkanı Bailey’in konuşması
11.30 İngiltere, eylül ayı imalat sanayi PMI
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
16.30 Avro Bölgesi’nde ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
16.45 ABD, eylül ayı imalat sanayi PMI
17.00 ABD, eylül ayı ISM imalat sanayi PMI
